Wandeling Oude Abdij Kortenberg

Wandeling van 28 kilometer

Wandeling naar Berg natuurreservaat Torfbroek over Everberg, Meerbeek en Nederokkerzeel

 

ALGEMENE INFORMATIE:

 

De wandelingen situeren zich in de “Groene Vallei” in het drukbevolkte gebied tussen Leuven, Brussel en Mechelen.  Het is een groot en verscheiden natuurgebied met moerassen, bossen, graslanden, landbouw en weidse vergezichten.  In dit gebied trekken wandelingen respektievelijk door Torfbroek, Silsombos en Rotte Gaten.  Deze natuurgebieden zijn vooral ‘kwelgebieden’ tussen de heuvels en het vlakke land.  Het zijn vochtige bossen en graslanden, waar het water, dat in dit kalkrijk gebied ondergronds van de heuvels vloeit, aan de oppervlakte komt.  De kalkgrond is bovendien een geschikte bodem voor talrijke orchideeën.

 

Kortenberg en de deelgemeenten Everberg, Meerbeek en Erps-Kwerps vormen het overgangsgebeid tussen het vlakke en heuvelachtige Vlaanderen.  Vorig jaar in Neerijse wandelden we door de zijvalleien van de Dijle, nl. die van Voer en Ijse; nu ontdekken we de Molenbeekvallei.

Langs de verschillende wandelingen vind je picnicplaatsen in open lucht en cafeetjes: in Everberg (Engelse Tearoom en café Pleintje), op de heuvelkam in de speelweide en het speelbos Vossenhol, in Meerbeek  (café Victoria en in de tuin achter de pastorie), in Kwerps (café De Schuur), in Nederokkerzeel (De Zes Linden, De Toekomst, Berre Fluit) .  Je vind ook op heel wat plaatsen banken, waar je kan rusten en je picnic kan gebruiken; ook op de vele knuppelpaden vind je wel een plaatsje.

 

Al wandelend kom je op de mooiste plekken van deze streek op landschappelijk vlak en word je getuige van het ‘historisch erfgoed’.  De oude abdij van Kortenberg is een van de oudste abdijen van het land; ze was eerst gevestigd op de vlakbij gelegen heuvel, de Kortenberg (eerste vermelding 1095) en in de dertiende eeuw vestigde Benediktinessen zich in het lager gelegen gebied, dat door de hertogen van Brabant geschonken werd. 

In deze abdij werd in 1312 het charter van Kortenberg afgesloten onder Hertog Jan II; dat charter legde de eerste vrijheden vast, waarop momenteel nog een aantal grondwetten van Europese landen gebaseerd zijn. 

Het grootste deel van het park rond de abdij is nu in erfpacht van de gemeente en de infrastructuur van de abdij staat open voor allerlei soorten activiteiten.  De abdij is ook een goede overnachtingsplaats om wandelingen te doen op de GR-Groene Gordel en de GR-Dijleland.

 

Je zal ook merken, dat onderweg heel wat smalle paden aangeduid zijn met officiële bordjes meteen nummer.  Kortenberg is een van de eerste gemeenten, die de oude ‘kerkwegeltjes’ in ere hersteld hebben en benoemd op zulke officiële plaatjes. Meer en meer gemeenten volgen nu dit voorbeeld en benoemen de ‘trage wegen’ met hun nummer of met hun aloude benaming.

 

In deze streek vind je heel wat ‘holle wegen’.  De meeste holle wegen zijn ontstaan in de Middeleeuwen; een aantal er van dateren zelfs van de Romeinse tijd.  De toename van de bevolking maakte dat boeren steeds meer gronden verder van de woonplaats gingen ontginnen en zo nieuwe paden vormden.  Mede door het regenwater werden die verder uitgespoeld; ze dragen dus een flink stuk historie mee en maken deel uit van ons cultureel erfgoed.  Holle wegen hebben ook een grote natuurwaarde; ze vormen de woonplaats vaan veel kleine dieren en vogels en vormen voor hen doorheen het landschap verbindingen tussen bestaande bosjes.

 

Boven op de hellingen vind je vaak de bruin-rode ijzerzandsteen; in de dalen vind je dan weer de witte zandsteen.  In de dorpjes, waar je door wandelt, zie je dat deze natuursteen vaak gebruikt werd en wordt bij de bouw van huizen en boerderijen.

 

Wandeling van 28 km van Kortenberg via Everberg, Meerbeek, Erps-Kwerps, Nederokkerzeel en door natuurgebieden op de Kortenberg, Grevenbos, Schoonaarde, Silsom en Torfbroek.

 

Met de hoofdingang van het hoofdgebouw van de abdij van Kortenberg achter je wandel je op asfalt in de richting van een bijgebouw en net daarvoor naar links.  Je wandelt langs een stuk  ruïne en in de richting van een kapel.  Dan hou je schuin rechts aan en wandel je over een brug naar de sportterreinen; vlak voor de brug verlaat je dus even de GR.  Je laat de kantine van Sporting Kortenberg en wat verderop de Scoutslokalen links van je.  Met rechts van je een parkeerterrein kom je bij een T-splitsing; daar ga je linksaf, opnieuw met de geel-rode tekens van de Streek-GR (die je volgt tot voorbij een kapel!).

 

Je komt aan een groene metalen slagboom en blijft er rechtdoor gaan.  Wat verderop kruis je buurtweg 10 en ga je rechtdoor omhoog .  Boven, bij een kruispunt van bospaden blijf je verder rechtdoor gaan door een sparrenbos.  Je komt op een plateau van Diestiaans ijzerzandsteen bij een kapel en laat die links van je om rechtdoor naar beneden te gaan.  Bij een Y-splitsing laat je de GR naar rechts gaan, maar hou je links aan in de richting van een grote weide; net daarvoor hou je opnieuw links aan.   Vlak voor het kasteel van de Merode kom je dan op de Prinsendreef, een kasseiweg, die je naar rechts volgt tot bij een rond punt.  Steek dat recht over om Everberg binnen te gaan terwijl je weer op de GR komt!Aan je linkerkant zie je Stone Manor, een tearoom en winkel .  Net daarachter ga je linksaf op voetweg 24.  Je komt aan op het dorpsplein (al 2,5 km. gewandeld!) met links café ’t Pleintje en verderop de kerk. 

 

Bijzondere aandacht verdient de kerk van Everberg, die een ‘open kerk’ is en een bezoekje waard.  Bemerk de grote rode beuk bij de ingang.  En let ook op de oude bomen op het dorpsplein: zilverlinde, treurbeuk, rode beuk...  Wat verderop kom je voorbij Stone Manor, een Engelse winkel annex tea-room in een boerderij naar Friese stijl, die lange tijd dienst deed als melkerij.  En dan is er het kasteeldomein van de Merode, ook wel Hof van Montenaken genaamd.  In de 14de eeuw werd hier in het ‘broek’ een waterkasteel gebouwd, dat via huwelijken uiteindelijk in handen kwam van de famillie de Merode.  Het huidige kasteel is van 1765.  In 1845 werden de grachten er om heen gedempt.  Bij de hoofdingang vind je links een grote plataan en rechts een zwarte walnootboom.  De weide aan de overkant van de  Prinsendreef is de ‘wip-weide’: hier werden in het verleden wedsrijden op de staande wip gehouden!

 

Je wandelt over het plein rechtdoor.  Tussen Jeugdclub Den Uil links en rechts het oud gemeentehuis wandel je verder op voetweg 24.  Je dwarst een straat en wandelt verder op voetweg 24 en GR.  Je komt op een kruispunt van meerdere wegen en neemt de tweede naar rechts (mee met de GR!).  Het asfalt gaat over in een verharde veldweg.  Je komt bij een kapelletje en daar ga je linksaf op weg 20 en zo rechts voorbij de Mierenberg.  Bij een Y-splitsing hou je links aan en een twintigtal meter verder doe je dat nog eens!  Dan wandel je omhoog door een van de mooiste holle wegen (zie informatiebordje) uit de streek.  Boven kom je op een brede baan, die je naar rechts volgt om 50 m. verder linksaf te gaan op buurtweg 4. 

 

Rechts van de brede baan, zie je ‘De Grubbe’.  Dit complex was vroeger een militair domein, waar veel soldaten een opleiding gehad hebben.  Nu is het een gesloten jeugdinstelling.

 

Een beetje verder negeer je een veldweg naar links en blijf je op de kasseiweg verder wandelen.  Boven wordt de weg een echte veldweg doorheen een veld. 

 

Links voor je zie je de radars van Bertem en wat verder naar links kan je bij goed weer de Sint Romboutstoren van Mechelen en de rookpluimen van de koeltorens van Doel zien!

 

Je komt op buurtweg 3 en volgt die naar links tot op een kruispunt van vijf veldwegen bij een bank en de ‘vijfwegenboom’ ter vervanging van een vroegere boom, die kapotgebliksemd is. 

 

Je bent hier boven op De Tomme.  Die benaming zou komen van het woord ‘tumulus’, wat een oude begraafplaats is geweest.  In de veertiende, vijftiende eeuw zouden hier een aantal hoeves gestaan hebben, maar de bewoners er van zijn allen omgekomen door een epidemie.

 

Ga daar rechtdoor op buurtweg 2 (en de Heuvelkantwandeling) over een groot waterreservoir. 

 

Het grondwater wordt van uit de ondergrond naar dit reservoir gepompt; het komt uit de valleien in de buurt en dient voor de drinkwatervoorzieining van de dorpen tussen hier en Brussel en Mechelen.  Als je hier naar rechts kijkt, zie je de valleien van Voer en Ijse, het gebied waarin de wandelingen van de  Anders Reizen-wandeldag van 2014 zich situeerden!  Bij het bouwen van het rechtse waterreservoeir werden resten gevonden van een Romeinse villa.

 

 Voorbij het waterreservoir kruis je – voorzichtig! – een baan om verder rechtdoor te gaan op Heerbaan; tegelijk volg je nog de Heuvelkantwandeling. 

 

Deze weg is de vroegere hertogelijke wegtussen Leuven en het kasteel in Tervuren.

 

Negeer buurweg 22 naar links en wandel verder tot de rand van het bos en een kleine parking vlakbij de grote radar. (Al  7 km. afgelegd!)  Voor het bos ga je linksaf en vijftig meter verder naar rechts een brede, rechte dreef in met rechts er van het speelbos Vossenhol; je volgt even niet meer de Heuvelkantwandeling!  (Je kan in deze dreef ook meteen weer naar rechts om op een kronkelend bospad doorheen het speelbos Vossenhol met hier en daar rustbanken te wandelen; zo kom je een eind verder via een speelweide weer op dezelfde dreef!).

 

Voorbij de grote speelweide van het Vossenhol ga je linksaf om zo weer de Heuvelkantwandeling te volgen.  Bij een kruispuntje van bospaden ga je lichtjes omhoog verder rechtdoor.  Boven kom  je het bos uit en zie je rechts voor je een omheining en ook een afsluiting van betonplaten, die de inkijk in een naturistenkamp moet verhinderen.  Na een linkse bocht gaat het stevig naar beneden het dal in.  Je komt op een T-splitsing en gaat naar rechts om meteen langs de ingang van Helios, een naturistenkamp te wandelen.  Het asfaltbaantje wordt kassei (Grevenbos) en brengt je weer op een asfaltbaantje, dat je naar links volgt om meteen op een kruispunt te komen, waar je linksaf de Bergstraat op gaat (Je verlaat dus weer even de Heuvelkantwandeling, die er naar rechts gaat!).

 

Waar het beton van de Bergstraat eindigt, ga je naar rechts op buurtweg 20 naar beneden.  Je komt op een baantje met klinkers en steekt dat schuin rechts over naar voetweg 31.  Die volg je tot op een T-splitsing, waar je linksaf en weer op de Heuvelkantwandeling verder gaat.  Ga over een brugje en hou links aan op de Heuvelkantwandeling.  Bij een volgend brugje ga je rechtdoor op voetweg 29.  Je kruist voetweg 30 en blijft op voetweg 29.  Je wandelt voorbij jeugdhuis Den Aap en komt op een asfaltbaantje dat je naar links volgt.  Je komt op een T-splitsing en volgt verder de Heuvelkantwandeling: links zie je het oud gemeentehuis, dat nu cultureel centrum is.  Je komt op de Dorpstraat en gaat naar links en meteen op het zebrapad naar rechts om daar naast een bankkantoor van Crelan voetweg 32 in te gaan.  Na een aantal haakse bochten kom je op de Sint Antoniusstraat (Als je hier even naar links gaat, kom je bij café Victoria!  Keer dan op je stappen terug.), die je naar rechts volgt in de richting van de pastorie en de kerk van Meerbeek

 

Je komt bij een parking, gaat daar omheen met de parking aan je rechterkant en wandelt dan linksaf voetweg 32 op.  Rechts er van ligt een school en links een kerkhof.  Blijf rechtdoor naar beneden wandelen op een brede met gras begroeide weg tussen weiden door.  Je steekt een beek over en volgt dan naar rechts de natuurpunt-wandeling met het groene vierkantje, die meteen een bocht naar links maakt.   Je wandelt even tussen weiden door en dan op een knuppelpad het natuurgebied ‘De Rotte Gaten’ in.  Je komt bij een kruispuntje met een info-bord en gaat daar naar rechts op buurtweg 12 en de wandeling met het groene vierkantje.  

 

Je komt op een asfaltbaan en gaat naar links.  Je wandelt de Molenbeek over en houdt wat verderop rechts aan op de hoofdweg.  Je dwarst – heel voorzichtig! – de baan Leuven-Brussel en gaat rechtdoor (wegwijzer naar de kerk van Kwerps) op de Kouterstraat.  Je komt bij het station van Erps-Kwerps, waar je onderdoor gaat  (met al 12 km. in de benen!).  Aan de overkant ga je naar huis nummer 25, laat dat rechts van je en wandelt op een verharde veldweg (een beetje verder zie je dat dit buurtweg 20 is!).  Je wandelt tussen velden en links zie je de kerk van Kwerps, waar je straks zal langs wandelen. 

 

Je komt op een T-splitsing en volgt daar naar links weer de GR-tekens.  Waar buurtweg 20 naar rechts gaat blijf je rechtdoor gaan.  Negeer naar links buurtweg 1 en volg verder buurtweg 23 en de GR tot op een asfaltbaan, die je naar links volgt.  Voorbij huis nummer 4 ga je met de GR naar links de Processieweg op.  Op een dwarsweg volg je de GR-tekens naar rechts.  Links zie je café De Schuur (tijd voor een pauze?).   Je bent nu in het centrum van Kwerps en komt het Sint Pietersplein op.  (Je bent halfweg: 14 km. gewandeld!)

 

Je wandelt over het Sint Pietersplein ofwel links ofwel rechts rond het voormalige zwembad, nu petanque-hal.  Aan de andere zijde van het plein wandel je tussen de huizen met nummer 10 en nummer 12 ‘voetweg 80’ op.  Je ziet daar ook het geel-rode teken van de Streek-GR Dijileland.  Net voor een huis ga je haaks linksaf en volg je een met gras begroeid pad (voetweg 76).   Op een T ga je naar rechts.  Je ziet hier ook nog de tekens  van de Streek-GR.  Je komt aan eenkruispunt van voetwegen, waar de Streek-GR linksaf gaat via voetweg 47, maar jij blijft rechtdoor gaan op voetweg 76.  

 

Je blijft deze voetweg 76 een hele tijd volgen, ook waar die haaks afslaat.  Zo kom je op een knuppelpad door een ‘kwelgebied’.  Uiteindelijk kom je op een asfaltbaantje (Silsomstraat), dat je rechtdoor blijft volgen.  Na 300 m. maakt het asfaltbaantje een haakse bocht naar links; daar ga je rechtdoor verder op een met gras begroeid pad, nog steeds voetweg 76.  Je wandelt zo door weiden het bos in en over een mooi klein brugje.  Een klein beetje verder zie je weer een bordje met ‘voetweg 76’, maar dààr ga je scherp linksaf. 

 

Je wandelt dan met rechts van je de verhoogde oever van een beek.   Wat verderop kom je bij een informatiebordje met uitleg over de ‘zwarte madam’, die je rechts op de oever ziet staan!  Volg nu buurtweg 5 en verwijder je zo van de beek langs de bosrand met het bos links van je.  Ook hier weer stukjes knuppelpad. (Bij goed weer een geschikte plaats om even te pauzeren voor een hapje!).  Wat verder gaat het pad kronkelend een beetje het bos in.

 

Je komt bij een info-bordje over de ‘kalkgraslanden’.  Ga rechtsaf de Reisemstraat in op het grondgebied Kampenhout; je bent weer op de Streek-GR.  Wat verderop maakt het bos rechts van je plaats voor velden.  Een paar honderd meter verder neem je bij een volgend info-bordje met de GR een pad linksaf het bos in: de Hollandwegel.  Ook daar weer een stuk knuppelpad.Als je weer uit het bos komt, verlaat je een beetje verder de GR en sla je af naar links op de Kwikborre (rode vierkantje van Natuurpunt-wandelpad!).  Je komt aan een grote weide met zicht op de kerk van Nederokkerzeel en daar ga je rechtsaf.  Volg de weg in een bocht naar links en ga wat verderop op asfalt naar de kerk toe.  Ga links rond de kerk tot bij café De Zes Linden, dat je links laat liggen om de ‘Slimste straat 2014’ in te wandelen!  (na 19 km. wandeling!) Voorbij café De Toekomst ga je naar rechts op de ‘Slimste straat 2008’.  Voor huis nummer 5 draai je links af de Witloofstraat in.  Waar deze straat een beetje verder rechts af buigt, ga je rechtdoor op een kasseiwegje.

 

Je komt op een rijbaan (Let op de mooie natuurstenen hoeve rechts van je!),die je schuin links over steekt om verder te gaan op de Groenenwegel.  Je komt al vlug aan een Y-splitsing en daar hou je rechts aan om tussen weiden door verder te wandelen.  Tussen huizen door kom je op een rijbaan en daar ga je naar links.  Volg deze baan in een rechtse en een linkse bocht; negeer naar rechts het Listerveld en ga nog ongeveer 100 m. verder om dan rechtsaf de Oude Zandputweg op te gaan.Je komt aan een omheinde weide links voor je en slaat daarvoor af naar links om weer de Streek-GR te volgen!  Je gaat voorbij huis nummer 15 links van je en een klein beetje verder ga ja bij een picnictafel naar rechts op een smal pad

 

Als je het smalle pad verder volgt, kom je op een rijbaan; blijf daar in dezelfde richting verder gaan.  Veiligheidshalve wandel je links op de baan, het verkeer tegemoet; je moet een beetje verder touwens met de GR linksaf in de richting van ‘Visvijver De Torfbroekvrienden’.  Honderd meter verder ga je niet naar de visvijver, maar rechtdoor om voorbij een slagboom en over een beek verder te wandelen, het natuurgebied ‘Torfbroek’ in.  Je gaat wat verder linksaf door een voetgangerspoortje en over een beek.  Hou dan rechts aan en wandel met een grote vijver links van je verder, soms dichter bij het water, dan weer wat meer in het bos.  Aan het einde vande grote vijver gekomen zie je dat de Streek-GR naar rechts gaat: volg hem niet langer maar ga linksaf naar het knuppelpad dat je al kan zien.  Volg dat knuppelpad naar rechts (Ga dus niet rechtdoor de ‘rustzone’ in!).  Je verlaat het natuurgebied via een voetgangerspoortje.

 

Ga dan rechtsaf naar een parking bij een voetbalveld + kantine.  Ga over de parking naar het veld en de kantine, die je beide links van je laat.  Als je de kantine voorbij bent, ga je meteen linksaf en naar een brede verharde veldweg, die je naar rechts volgt.  Je komt zo de Groenstraat uit en op een kruispunt, waar je naar links de Oudenhuisbaan op gaat.  Het asfalt gaat over in een aarden weg, die een bocht naar links maakt: daar zie je rechts het spitse torentje van de kerk van Erps boven de velden uit steken en meer naar links zie je tussen de huizen de spitse toren van de kerk van Nederokkerzeel.  (Let op: rechts in de verte zie je de heuvels van de Kortenberg, waarin je daarstraks gewandeld hebt!).Je komt op een asfaltbaan, die je naar links volgt.  (Al 23 km. achter de rug!)  Na een goede 100 m. ga je rechtsaf de Windmolenweg in.

 

Zin in een pauze?  Als je er niet tegen op ziet de wandeling met een paar honderd meter te verlengen, kan je ook gewoon rechtdoor gaan tot op het volgende kruispunt en het café ‘Berre Fluit’, waar je iets kan drinken.  In dàt geval neem je bij dat café de weg rechtsaf, de Heertsbaan.  Je laat een ruiterspiste rechts van je en als je die voorbij bent, hou je rechts aan; dus niet rechtdoor op het met gras begroeide pad.  Je wandelt opnieuw langs een ruiterspiste, deze keer links van je.  Een beetje verder komt van rechts een verharde veldweg.

 

Wie koos voor de Molenveldweg, komt op deze plaats bij een verharde veldweg, die van links komt en houdt rechts aan; wie van bij ‘Berre Fluit’ komt, houdt hier links aan. 

 

Je komt op een kruispunt en gaat rechtdoor met de GR mee tot op een smal betonbaantje, waarop je naar rechts gaat in de richting van de verkeerstoren van de luchthaven van Zaventem.  Je komt bij een kruispunt met een zitbank en een oude wegwijzer.  Ga daar linksaf in de richting van Erps-Kwerps.

 

Van hier af blijf je ononderbroken de tekens van de Streek-GR volgen tot op het einde van de wandeling.  Links van de veldweg zie je een bosje en wat verder op een houtkant: dat zijn allebei restanten van vroegere steengroeven, waaruit de witte natuursteen gehaald werd, waarmee in de streek nogal wat huizen gebouwd werden.  Waar je in deze velden op een wat hoger punt komt, kan je de verkeerstoren van Zaventem zien en dan steeds verder naar rechts achtereenvolgens de toren van de kerk van Steenokkerzeel, de koelstorens van Verbrande Brug in Vilvoorde, de kerk van Berg, Kampenhout, Nederokkerzeel, Kwerps, Erps, dan de watertoren en tenslotte de toren van de kerk van Hummelgem.

 

Je komt aan een kruispunt en wandelt rechtdoor; verderop wandel je tussen chalets door en ook bij de twee volgende kruisputen wandel je rechtdoor tot je in de bebouwde kom komt.  Daar kom je op een asfaltweg, die je naar rechts volgt.  Voor het rond punt ga je linksaf naar beneden de Mechelse Steenweg af naar het station van Kortenberg.  Langs de sporen wordt dit de Engerstraat.  Ga naar het station en de trappen af om er onder door te gaan naar de overkant.  (27 km. gedaan!)  Als je onder de sporen door bent kan je van de wachtzaal van het station gebruik maken voor een rustpauze. 

 

Met het station in je rug ga je naar links en meteen rechtsaf de Hertog Jan II-laan in.  Die volg je tot op de grote steenweg Leuven-Brussel, waarop je linksaf gaat.  Net voor je aan een groot wit complex komt, het Sint Jozefinstituut, ga je naar rechts voetweg 24 op.  Je dwarst schuin rechts de Middenveldstraat en volgt verder voetweg 24.  Op een T-splitsing ga je rechtsaf en meteen een brug over naar het abdijpark.  Net over de brug ga ja linksaf met links van je een vijver.  Als je ter hoogte van het hoofdgebouw van de abdij bent, wandel je net achter een zitbank en een vuilbak naar rechts en naar dat hoofdgebouw, waar je linksomheen naar de ingang stapt om je wandeling te beëindigen.

 

Wandeling uitgewerkt door Rik Nys en TjeuTijskens