Wandeling Oude Abdij Kortenberg

Wandeling van 22 kilometer

Naar het Silsembos in Nederokkerzeel; vandaar naar het Grevensbos in Meerbeek en over Everberg terug naar de oude abdij

 

ALGEMENE INFORMATIE:

 

De wandelingen situeren zich in de “Groene Vallei” in het drukbevolkte gebied tussen Leuven, Brussel en Mechelen.  Het is een groot en verscheiden natuurgebied met moerassen, bossen, graslanden, landbouw en weidse vergezichten.  In dit gebied trekken wandelingen respectievelijk door Torfbroek, Silsombos en Rotte Gaten.  Deze natuurgebieden zijn vooral ‘kwelgebieden’ tussen de heuvels en het vlakke land.  Het zijn vochtige bossen en graslanden, waar het water, dat in dit kalkrijk gebied ondergronds van de heuvels vloeit, aan de oppervlakte komt.  De kalkgrond is bovendien een geschikte bodem voor talrijke orchideeën.

 

Kortenberg en de deelgemeenten Everberg, Meerbeek en Erps-Kwerps vormen het overgangsgebied tussen het vlakke en heuvelachtige Vlaanderen.  Vorig jaar in Neerijse wandelden we door de zijvalleien van de Dijle, nl. die van Voer en Ijse; nu ontdekken we de Molenbeekvallei.

Langs de verschillende wandelingen vind je picknickplaatsen in open lucht en cafeetjes: in Everberg (Engelse Tearoom en café Pleintje), op de heuvelkam in de speelweide en het speelbos Vossenhol, in Meerbeek  (café Victoria en in de tuin achter de pastorie), in Kwerps (café De Schuur), in Nederokkerzeel (De Zes Linden, De Toekomst, Berre Fluit) .  Je vind ook op heel wat plaatsen banken, waar je kan rusten en je picknick kan gebruiken; ook op de vele knuppelpaden vind je wel een plaatsje.

 

Al wandelend kom je op de mooiste plekken van deze streek op landschappelijk vlak en word je getuige van het ‘historisch erfgoed’.  De oude abdij van Kortenberg is een van de oudste abdijen van het land; ze was eerst gevestigd op de vlakbij gelegen heuvel, de Kortenberg (eerste vermelding 1095) en in de dertiende eeuw vestigde Benedictinessen zich in het lager gelegen gebied, dat door de hertogen van Brabant geschonken werd. 

In deze abdij werd in 1312 het charter van Kortenberg afgesloten onder Hertog Jan II; dat charter legde de eerste vrijheden vast, waarop momenteel nog een aantal grondwetten van Europese landen gebaseerd zijn. 

Het grootste deel van het park rond de abdij is nu in erfpacht van de gemeente en de infrastructuur van de abdij staat open voor allerlei soorten activiteiten.

 

Je zal ook merken, dat onderweg heel wat smalle paden aangeduid zijn met officiële bordjes meteen nummer.  Kortenberg is een van de eerste gemeenten, die de oude ‘kerkwegeltjes’ in ere hersteld hebben en benoemd op zulke officiële plaatjes. Meer en meer gemeenten volgen nu dit voorbeeld en benoemen de ‘trage wegen’ met hun nummer of met hun aloude benaming.

 

In deze streek vind je heel wat ‘holle wegen’.  De meeste holle wegen zijn ontstaan in de Middeleeuwen; een aantal er van dateren zelfs van de Romeinse tijd.  De toename van de bevolking maakte dat boeren steeds meer gronden verder van de woonplaats gingen ontginnen en zo nieuwe paden vormden.  Mede door het regenwater werden die verder uitgespoeld; ze dragen dus een flink stuk historie mee en maken deel uit van ons cultureel erfgoed.  Holle wegen hebben ook een grote natuurwaarde; ze vormen de woonplaats vaan veel kleine dieren en vogels en vormen voor hen doorheen het landschap verbindingen tussen bestaande bosjes.

 

Boven op de hellingen vind je vaak de bruinrode ijzerzandsteen; in de dalen vind je dan weer de witte zandsteen.  In de dorpjes, waar je door wandelt, zie je dat deze natuursteen vaak gebruikt werd en wordt bij de bouw van huizen en boerderijen.

 

 

Wandeling van 22 km

 

Met de hoofdingang van de abdij en het grote terras in je rug ga je naar links.  Je wandelt tot net voor de grote vijver bij een grote zitbank en een vuilbak.  Daar ga je naar links.  Aan het einde van de vijver verlaat je rechtsaf over een brug het domein van de abdij, zoals ook de GR doet.  Meteen na de brug ga je linksaf met de GR op voetweg 24.  (Je zal de Streek-GR en zijn geelrode tekens nu een hele tijd volgen!)

 

Je komt op een asfaltbaan en steekt die schuin naar rechts over om op voetweg 24 verder te wandelen tot aan de grote steenweg Leuven-Brussel bij het psychiatrisch centrum Sint Jozef.  Ga daar naar links tot je rechtsaf kan op de Hertog Jan II-laan.  Die volg je tot aan het station van Kortenberg, waar je onder door moet.  Aan de andere kant van het station ga je linksaf met de spoorweg links van je.  Bij een splitsing hou je rechts aan op de Mechelsesteenweg tot bij een rond punt.  Daar ga je rechtsaf de Frans Mombaersstraat in.

 

Let op: net voorbij huis nummer 190 aan je linkerkant ga je linksaf met de GR de velden in.  Bij een splitsing blijf je rechtdoor de GR volgen.  Op een kruispunt ga je rechtdoor en wat verder zie je links van je een installatie voor het luchtverkeer.  Bij een volgend kruispunt ga je weer rechtdoor in de richting van een bosje met enkele chalets, waar je tussendoor wandelt.  Je komt op een kruispunt van buurtweg 11 en buurtweg 10 en daar ga je naar rechts op buurtweg 10; je verlaat hier dus de GR.   (Ongeveer 3,5 km gewandeld.)

 

Je wandelt even op een hogere kant met struiken en wat verderop zie je ook een kant met struiken en een bosje: dat zijn restanten van vroegere steengroeven, waaruit de witte zandsteen werd gewonnen, waarmee heel wat mooie huizen en hoeves in de streek gebouwd werden!  Een beetje verderop kom je op een wat hoger gelegen punt van waar je rondom heel wat torens kan zien: je ziet achter je de verkeerstoren van de luchthaven en dan steeds verder naar rechts achtereenvolgens de toren van de kerk van Steenokkerzeel, de koelstorens van Verbrande Brug in Vilvoorde, de kerktorens van Berg, Kampenhout, Nederokkerzeel, Kwerps, Erps, de watertoren en tenslotte de kerktoren van Hummelgem!

 

Negeer een met gras begroeide veldweg naar links en blijf rechtdoor verder gaan in tegengestelde richting van het Vliegtuigenwandelpad!  De veldweg gaat over in asfalt.  Negeer naar links voetweg 67 maar neem een beetje verder naar links wel voetweg 66, die uitgeeft op een T: daar ga je naar rechts naar de kerk van Erps, waar je links of rechts omheen kan wandelen.  (5 km. gewandeld!)

 

Bij voorkeur ga je rechts om de kerk heen, zodat je bij de ingang komt: de deur staat altijd open en het loont de moeite om even de kerk in te gaan om er te kijken naar de kruisweg en een schilderij van pater Damiaan in de doopkapel!  Let ook op de heel mooie oude woningen op het plein zelf.

 

Aan de andere kant van de kerk ga je niet de Dekenijstraat in maar wel op een kasseiwegje in de richting van een hoeve met een grote blauwe poort.  Je komt dan voorbij de oude pastorij, nu ‘Erfgoedhuis’.  Laat die links liggen en het Schavenberghof met de blauwe poort rechts.  Zo wandel je het Paddenstraatje in, tevens voetweg 69.  Negeer naar rechts voetweg 70 tot je bij de sporthal van Erps-Kwerps komt.  Ga tot op de baan en dan rechtsaf met de sporthal rechts van je.  Negeer nar rechts de Klapstraat en ga rechtdoor met rechts van je een  mooie oude boerderij met een oude wegwijzer op de binnenkoer.  Ga dan verder tot bij de kapel van OLV van Bijstand (bouwjaar 1655), laat die links van je en volg naar links het kassei pad.  Waar de kasseibedekking ophoudt ga je linksaf op voetweg 74 tot bij de ingang van het “Rattenkasteel”.

 

Het Rattenkasteel is in feite de waterburcht Hof ter Brugge op de grens tussen Erps en Kwerps en daterend van 1644.  Het was oorspronkelijk helemaal met een gracht omringd, maar die werd in de 19de eeuw gedempt.  Dit Hof werd bekend als “Rattenkasteel” in het gelijknamige Nero-album.

 

Voor die ingang ga je rechtsaf op voetweg 76 en tot op een asfaltbaan.  Daar ga je naar rechts en twintig meter verder ga je linksaf op een met fijn zwart steengruis verharde weg.  (Let op: Je kan hier ook nog 200  meter verder rechtdoor gaan op de asfaltbaan; dan kom je in het centrum van Kwerps, waar je in café De Schuur iets kan gaan drinken!  Keer dan op je stappen terug om hier rechtsaf te gaan op de met steengruis verharde weg.  Dan doe je wel 400 m. extra, maar een lekkere pint maakt dat ruimschoots goed!)

 

Volg de met kleine, zwarte steenslag verharde weg met links van je het nieuw aangelegde overstromingsbekken.  Waar de verharding ophoudt, negeer je naar rechts voetweg 80 en blijf je rechtdoor wandelen op de met geelrode tekens gemarkeerde streek-GR. Negeer een pad naar links.  Je komt aan een kruispunt van genummerde voetwegen en je gaat linksaf op nummer 47, tegelijk GR en wandelwegen van natuurpunt.  Je wandelt via een houten brugje over een beek het bos in.  Twintig meter verder ga je rechtsaf met de GR mee.  (Je wandelt hier door een kwelbos met nogal drassige ondergrond en daarom ook hier en daar knuppelpaden!)  Je komt op een splitsing, waar voetweg 95 naar links gaat met de GR, maar jij gaat rechtsaf op voetweg 69.  Negeer naar rechts voetweg 95 en volg verder 69.  Verderop wandel je naast een groot rietveld aan je rechterkant. 

 

Je wandelt dan op een knuppelpad in de ware zin van het woord!  Je komt aan een beekje waar je over moet op twee bewerkte boomstammen.  Meteen over het beekje ga ja naar links en na 10 meter ga je rechtsaf een weide in om meteen rechtsaf door die weide te wandelen naast  de afsluiting rechts van je.  Je komt in een tweede weide en blijft rechtdoor wandelen tot je op een met gras begroeid pad (Reisemstraat) komt, waar je naar rechts gaat om enkele meters verder op een kruispuntje linksaf te wandelen op de Zwarte Madamweg (Buurtweg 5).  Je wandelt nu weer door een weide met rechts van je het bos.

 

Aan het einde van die weide kom je bij een info-bord over de ‘Zwarte Madam’, die je recht voor je op de verhoogde oever van de Molenbeek ziet staan!  (Al 8,5 km. in de benen!)  Voor het info-bord ga je rechtsaf op een wandeling van natuurpunt.  Wat verder kom je bij een splitsing en daar ga je naar rechts met de ‘Aardgasroute’ op voetweg 76.  Je wandelt een brugje over en verder rechtdoor tussen weiden.  Je komt opnieuw bij een plaatje van voetweg 76 en een teken van de Aardgaswandeling, maar je blijft die niet langer rechtdoor volgen in de richting van een huis, dat je voor je ziet: je gaat hier linksaf!   Links van je zie je een wild-kijk-toren.

 

Je komt bij een weide (links voor je bos en rechts voor je de weide) en je ziet recht voor je wat verderop een asfaltbaantje.  Je moet hier linksaf op buurtweg 92 (om in een grote boog rondom de weide te wandelen, die je rechts van je laat).  Op de hoek van de weide volg je voetweg 84 naar rechts met het bos links en de weide rechts van je.  Je wandelt weer voorbij een wild-kijk-toren .  Je komt weer op een hoek van de weide en daar ga je rechtdoor om zo een wandeling te volgen, die is gemarkeerd met een geel bolletje.  Net voorbij een beekje kom je bij een splitsing en daar hou je links aan met de bedoeling om opnieuw helemaal rond een weide te gaan, die je aan je rechterkant houdt; je volgt nog steeds het gele bolletje!  Je komt weer bij een splitsing en negeert voetweg 89 naar rechts om verder rechtdoor voetweg 84 en het gele bolletje te volgen.  Je komt op een asfaltbaan en gaat daar rechtsaf.  (Links in de bocht zie je een mooie hoeve, die nauw samenwerkt met Natuurpunt).  Een kleine honderd meter verder ga je linksaf op voetweg 86, die je opnieuw naar een asfaltbaan brengt, waar je weer naar rechts wandelt. 

 

Op een kruispunt hou je links aan om de Galgenstraat in te gaan, aanvankelijk op asfalt, dan op kassei.  Je komt aan een kruispunt met een kapel en een zitbank en van daar volg je buurtweg 20; je negeert dus voetweg 44 en buurtweg 22.  Je komt aan een splitsing en je houdt er links aan op buurtweg 20.  Vijftig meter verder kom je weer aan een splitsing: daar gaat de streek-GR (geelrood) naar links, maar jij houdt hier rechts aan.  Je gaat zo in de richting van een gsm-mast bij een brug over de spoorlijn Leuven-Brussel, tevens TGV-spoor.  (Bij het naderen van de brug zie je rechts van je de kerk van Kwerps en links in de verte een heuvelrug, waar je straks op wandelt. )

Je komt op een asfaltbaantje en gaat linksaf naar het station van Erps-Kwerps, waar je onder door moet.  Als je aan de andere kant weer boven komt, wandel je rechtdoor de Kouterstraat op.  Die volg je tot aan de grote baan Leuven-Brussel, die je recht over steekt (Voorzichtig!).  (Al 12 km. achter de rug!)  Je wandelt dan in de Schoonaardestraat, waarop je wat verder voetweg 19 zowel naar rechts als naar links negeert evenals de Neerbeekstraat naar rechts. ( Twintig meter verder dwars je de Molenbeek, op de oever waarvan je daarstraks de Zwarte Madam zag staan!).Je blijft langs deze baan verder wandelen tot bij een apotheek aan je linkerzijde.  Honderd meter verder ga je linksaf op de geasfalteerde voetweg 28.  Je komt op een kruispunt van met klinkers verharde wegen bij een Sint Antoniuskapel.  Daar steek je recht over om de Onze Lieve Heerstraat in te gaan.  Je dwarst dan de Bergstraat en gaat twintig meter verder rechtsaf omhoog op op de Lieve Heerstraat, een kasseibaantje. 

 

Waar de kasseibedekking ophoudt zie je links de ingang naar Helios, een naturistencamping.  Blijf verder gaan met de omheining van die camping links van je en hou dus dertig meter verder links aan omhoog met nog steeds de camping links van je.  Aan het einde van de omheining gaat de brede weg naar links; blijf daar tussen weiden door rechtdoor gaan naar het bos.  Het gaat hier eerst flink omhoog en dan weer omlaag.  Beneden kom je op een kruispunt aan enkele verkeersborden en daar blijf je rechtdoor en weer een beetje omhoog gaan.  (Je wandelt tegengesteld aan de Heuvelkamwandeling!  Voor je uit zie je de grote radar van Bertem).

Je komt op een brede dreef met rechts voor je een grote speelweide.  (Al 15 km. afgelegd!) 

Ga hier naar rechts en ga

-          ofwel rechtdoor op die dreef tot je op een T-splitsing komt.

-          ofwel meteen links door een poortje naar de speelweide, die je dwars oversteekt in de richting van de grote radar.  Je komt dan bij een klein openluchttheater en weer bij een poortje, waardoor je de speelweide kan verlaten.  Steek daar een dreef over en ga op een kronkelend bospad doorheen het Vossenhol, een speelbos voor kinderen.  (In het Vossenhol zijn er verschillende plaatsen met een zitbank, waar je eventueel je picknick kan eten!).  Zo kom je terug op de dreef, die je naar links moet volgen om meteen op een T-splitsing te komen.

Bij die T-splitsing ga je naar links en op een betonbaantje verderop naar rechts in de richting van een grote zendmast op “de Grubbe”..  Blijf dat baantje volgen met links van je een woonwijk.  Negeer voorbij die wijk naar rechts buurtweg 22.  Nog wat verder steek je voorzichtig een baan over en wandel je rechtdoor verder op een weg over een groot waterreservoir. 

 

Hier wordt grondwater opgepompt, dat in de grond gedrongen is vanuit de nabijgelegen valleien van Ijse en Voer.  Het dient voor de drinkwatervoorziening van dorpen tussen hier, Mechelen en Brussel.  Bij de bouw van het linkse gedeelte van dit grote reservoir stootte men op de resten van een Romeinse villa.

 

Je komt aan een kruispunt van vijf brede verharde veldwegen. 

 

Hier staat een zitbank bij de ‘vijfwegenboom’, die er geplant werd nadat zijn voorganger vernietigd werd door een blikseminslag.  Deze hoogte wordt ‘de Tomme’ genoemd, een naam afgeleid van ‘tumulus’, dat graftombe betekent.  Hier stonden eeuwen geleden een aantal hoeven, waarvan de bewoners allemaal omkwamen ten gevolge van een epidemie.

 

Daar neem je buurtweg 8 om zo in een lange afdaling naar het dal te wandelen.  Negeer onderweg naar rechts voetweg 27.  Je wandelt door een mooie holle weg en dan beneden tussen velden door.  (Je ziet voor je de kerk van Everberg en rechts die van Meerbeek).  Negeer naar rechts buurtweg 24 en ga rechtdoor verder op buurtweg 13 tot aan een asfaltbaan, die je naar rechts volgt.  Honderd meter verder op het kruispunt hou je links aan.  Je komt aan een kruispunt met een kapelletje en wandelt rechtdoor de Boeyendaalstraat op.  Bij weer een splitsing hou je rechts aan om meteen rechtsaf voor een electriciteitscabine voetweg 24 te volgen.

Je komt op een met klinkers verharde baan, die je dwarst om verder rechtdoor te gaan op voetweg 24.  Je komt op een groot dorpsplein (parking) met rechts een heuvel met oude bomen.  Rechts van je is jeugdclub Den Uil en recht voor je zie je café ’t Pleintje (na 19 km. van de wandeling!).Steek het dorpsplein over en ga links er van café ’t Pleintje verder op voetweg 24, die nu een met kasseien verhard pad is.  Je komt op een asfaltbaan en gaat daar rechtsaf.  (Meteen rechts zie je Stone Manor, een Engelse winkel + tearoom, waar je iets kan eten en/of drinken!  Het was oorspronkelijk een boerderij in ).  Ga naar een rond punt voor je en steek dat recht over om dan in de Prinsendreef verder te wandelen.  Je wandelt tussen het kasteeldomein van de Merode rechts van je en de “wipweide” links. 

 

Bijzondere aandacht verdient de kerk van Everberg, die een ‘open kerk’ is en een bezoekje waard.  Bemerk de grote rode beuk bij de ingang.  En let ook op de oude bomen op het dorpsplein: zilverlinde, treurbeuk, rode beuk...  Wat verderop kom je voorbij Stone Manor, een Engelse winkel annex tearoom in een boerderij naar Friese stijl, die lange tijd dienst deed als melkerij.  En dan is er het kasteeldomein van de Merode, ook wel Hof van Montenaken genaamd.  In de 14de eeuw werd hier in het ‘broek’ een waterkasteel gebouwd, dat via huwelijken uiteindelijk in handen kwam van de familie de Merode.  Het huidige kasteel is van 1765.  In 1845 werden de grachten er om heen gedempt.  Bij de hoofdingang vind je links een grote plataan en rechts een zwarte walnootboom.  De weide aan de overkant van de  Prinsendreef is de ‘wip-weide’: hier werden in het verleden wedstrijden op de staande wip gehouden!

 

Aan het einde van de weide ga je linksaf een beukenbos in. In het bos blijf je aan de rand wandelen met de weide links van je; wat verderop negeer je bij een splitsing een pad dat rechtsaf omhoog het bos in gaat en blijf je rechtdoor wandelen aan de rand van het bos, tot je op een bredere bosweg komt: volg die naar rechts met de GR en het Warande-wandelpad mee.  Je komt al vlug aan een splitsing en houd daar links aan in de richting van een sparrenbos.  Je komt bij een kapel, die je rechts van je laat om rechtdoor verder te wandelen op het Warande-wandelpad en de streek-GR. 

 

Bij het verlaten van het sparrenbos kom je aan een kruispuntje: wandel daar rechtdoor met de GR mee en negeer dus na ongeveer twintig meter de wegwijzer van de Warande-wandeling.  Je komt aan een kruispunt van buurtwegen en dwarst daar buurtweg 10 om verder rechtdoor te wandelen op buurtweg 3 en GR.  Je gaat voorbij een groen hek en naar een wit geverfd huis.  Wandel met het huis rechts en de ‘Kortenberg’ links van je verder op asfalt.  Waar het asfalt eindigt en overgaat in klinkerbedekking ga je net voor een parking naar rechts in de richting van sportvelden: rechts van je scoutslokalen en links de sporthal.  Blijf op de baan met rode klinkers verder wandelen langs het voetbalplein links en de kantine rechts.  Zo kom je bij het domein van de abdij van Kortenberg.  Je wandelt er over een brug binnen.  Rechts van je een kapel, verderop een stukje ruïne en nog wat verder een bijgebouw van de abdij.

 

Wandelingen uitgewerkt door Rik Nys en TjeuTijskens